Tekst/Foto: Njegoš Tomić
Turistička organizacija opštine Mrkonjić Grad konačno je zvanično počela sa radom, čime je zaokružen višegodišnji proces planiranja i pripreme. Na čelu ove institucije nalazi se Nataša Arežina, geograf-turizmolog sa više od dvadeset godina profesionalnog iskustva u oblasti razvoja, projektnog menadžmenta i strateškog planiranja.
Njena karijera obilježena je brojnim domaćim i međunarodnim projektima, posebno u oblasti održivog razvoja i turizma, među kojima se ističu projekti EU4Business: “Zelena destinacija u dolini gornjeg toka Sane i Plive”, EU4AGRI; “Najljepša sela Bosne i Hercegovine” i “Hub and Spokers”. Sa sertifikatima japanske, holandske i njemačke razvojne agencije, kao i licencom turističkog vodiča, Nataša je danas jedna od najkompetentnijih osoba kada je riječ o promociji i razvoju turističkog potencijala Mrkonjić Grada i šireg područja.
U razgovoru za MG Forum, otkriva nam više o procesu osnivanja Turističke organizacije, svojim planovima, viziji i izazovima koji stoje pred novim poglavljem u razvoju turizma našeg kraja.
Nataša, Turistička organizacija Mrkonjić Grad konačno je počela sa radom. Možete li nam reći kako je tekao proces njenog osnivanja i šta je sve bilo potrebno da bi se došlo do ovog trenutka?
Proces osnivanja jedne Javne ustanove zahtjeva mnogo pravnih i administrativnih radnji. Prvo je skuština Opštine donijela Odluku o osnivanju Javne ustanove Turističke organizacije Mrkonjić Grad, zatim imenovala vršioca dužnosti, nakon čega je otpočela registracija organizacije u Okružnom privrednom sudu u Banja Luci. Svi zakonski preduslovi za rad su ispunjeni sredinom septembra mjeseca, kada je Upravni odbor zaključio Ugovor sa v.d. direktorom i tada je započet moj radni odnos u Turističkoj organizaciji. Nakon toga je bilo potrebno donijeti sve pravne akte kojima je regulisan rad jedne ustanove (Statut, Pravilnik o sistematizaciji, Pravlinik o radu i platama, Program rada i finansijski plan, Pravilnik o javnim nabavkama i dr.). Paralelno sa procedurom osnivanja tekli su i radovi na rekonstrukciji objekta u kojem će biti smještena kancelarija Turističke organizacije. U narednom periodu će se raditi na opremanju prostorija kancelarijskim namještajem i opremom. Za sada Turistička organizacije za svoj rad koristi prostorije opštine Mrkonjić Grad, a nadam se u skorije vrijeme da ćemo preseliti u svoju kancelariju koja se nalazi na adresi Trg kralja Petra I Karađorđevića 7.
Iza vas je više od 20 godina rada u oblasti razvoja i planiranja. Koliko su vam to iskustvo i znanje pomogli da se pripremite za vođenje nove institucije?
Da, skoro 20 godina rada, tačnije od 2006. godine sam radila na poslovima vezanim za izradu razvojnih programa i projekata, a od 2017. godine sam radila i na poslovima vezanim za koordinaciju razvoja i podršku ekonomskom razvoju u sklopu kojeg sam djelovala na strateškom planiranju i upravljanju projektima, te smatram da su me upravo ti poslovi značajno pripremili za vođenje Turističke organizacije. Pored toga po struci sam turizmolog i uvijek su mi projekti iz oblasti turizma bili ti kojima sam posvećivala dodatnu pažnju od samog apliciranja pa do završetka njihove realizacije.
U javnosti ste prepoznati po brojnim projektima koji su promovisali prirodne ljepote našeg kraja, posebno kroz priču o Pecki, Plivi i Sani. Koji od njih biste izdvojili kao prekretnicu u turističkom razvoju opštine?
Da, učestvovala sam u brojnim projektima u oblasti turizma, a imala sam čast da budem i Koordinator jednog kompleksnog projekta EU4Business-Tourism -“Zelena destinacija u dolini gornjeg toka Sane i Plive“ (2020-2022) u okviru kojeg je zaista mnogo toga urađeno, izdvojiću samo glavno; izgrađen je mobilijar u Pecka-Outdoor Experience Park-u, mostovi na Sani i Korani, zaštićeni izvori rijeke Sane i proglašeni spomenikom prirode, GPS mapirano 300 km biciklističkih staza, 100 km pješačkih staza, postavljena turistička signalizacija, te promovisana nova turistička destinacija kao naša prva zelena destinacija u dolini gornjeg toka rijeke Sane i Plive i uvrštena u “Top 100 priča održivih turističkih destinacija“ i predstavljena na najvećem svjetskom sajmu turizma u Berlinu. Smatram da je ovaj projekat veoma značajan, jer se temelji na održivom razvoju turizma i trasirao je razvojni pravac u kojem se turizam naše opštine treba kretati.
Mrkonjić Grad ima ogroman, ali nedovoljno iskorišten turistički potencijal. Koji su vaši prioriteti u prvoj fazi rada Turističke organizacije?
Mrkonjić Grad raspolaže značajnim turističkim potencijalima, kako prirodnim (širi lokalitet Balkane, Zelenkovac, Pecka, planina Lisina i Rasadnik, područja rijeka Sane i Ponora, šire područje jezera Bočac), tako i kulturno-istorijskim naslijeđem ( stećci u Baljvinama, muzej ZAVNOBiH-a, stari grad Bočac, vjerski objekti i brojni kulturno-istorijski spomenici), koji su dobra osnova za razvoj turizma. U narednom periodu je planirano detaljnije sagledavanje svih identifikovanih potencijala i njihovo stavljanje u kontekst kreiranja razvojnih projekata, sa kojim je moguće ostvariti značajan ekonomski rast i razvoj opštine Mrkonjić Grad uz uvažavanje principa održivog razvoja.
Da li planirate uspostavljanje saradnje sa drugim lokalnim turističkim organizacijama i regionalnim centrima kako bi se zajednički jačala prepoznatljivost Krajine kao turističke destinacije?
Da, svakako, već smo imali sastanak sa Turističkom organizacijom iz Šipova, koja je, dok nije postojala naša turistička organizacija, izlazila u susret pružaocima smještaja (fizičkim licima) sa područja Mrkonjić Grada i potpisivala sa njima Ugovore o posredovanju, kako bi naši ponuđači mogli da izvrše registraciju u APIF-u i otpočnu sa radom. U prethodnom periodu su obavješteni svi potpisnici Ugovora sa područja Mrkonjić Grada, koji su imali Ugovore sa organizacijom Šipovo, da mogu zaključiti Ugovore sa Turističkom organizacijom u Mrkonjić Gradu. U narednom periodu planiramo sastanke sa Turističkim organizacijama iz Ribnika i Jajca vezane za međusobnu promociju, zajedničke projekte i realizovanje zajedničkih programa posjeta turista.
Otpočeli smo i druge aktivnosti na jačanju prepoznatljivost Krajine kao turističke destinacije, u prilog tome ide i potpisan Memorandum o saradnji između Poljoprivrednog klastera „Krajina“ i JU Turističke organizacije Mrkonjić Grad. Cilj potpisivanja ovog dokumenta je uspostavljanje dugoročne saradnje u oblasti promocije turističkih i poljoprivrednih potencijala opštine Mrkonjić Grad. Poseban naglasak stavljen je na promociju turističkih sadržaja i atrakcija opštine putem digitalne platforme „Upoznaj Krajinu“, kao i na afirmaciju malih poljoprivrednih proizvođača i njihovih proizvoda. Memorandumom je predviđena i zajednička promocija smještajnih kapaciteta i seoskih domaćinstava koja doprinose razvoju agroturizma i ruralnog turizma na području opštine.
Kao licencirani turistički vodič, sigurno imate poseban pogled na turizam iz ugla doživljaja i interpretacije. Koliko će ljudski faktor, dakle, vodiči, domaćini, lokalni preduzetnici, biti važan dio vaše strategije?
Svakako, za autentičan doživljaj koji turista ponese prilikom posjete nekoj destinaciji je presudan ljudski faktor, jer turizam je uslužna djelatnost koja se temelji na ličnoj interakciji i komunikaciji, a pružaoci usluga-domaćini postaju integralni dio samog turističkog proizvoda. Stoga, Turistička organizacija će u sklopu svoga poslovanja raditi na edukaciji i prenošenju iskustva pružaocima usluga u turizmu koje imaju za cilj unapređenja kvaliteta usluga i zadovoljstva gostiju.
Turizam često zahtijeva balans između razvoja i očuvanja. Kako planirate uskladiti promociju prirodnih ljepota i potrebu za njihovom zaštitom?
Da, to je ključni izazov kako dugoročno osigurati zaštitu prirodnih resursa i istovremeno ostvariti ekonomski rast, na koji mislim da jedino može odgovoriti koncept održivog razvoja turizma, za koji je pored pažljivog planiranja i upravljanja, potrebna i saradnja svih aktera u lokalnoj zajednici. Odličan primjer održivog razvoja turizma nam se dešava u Pecki, gdje imamo zaštićene Izvore rijeke Sane, ali i udruženje Greenways u Peckoj koje brine o izvorima, upravlja posjetiocima, odnosno provodi različite aktivnosti i edukacije usmjerene na izgradnju svijesti posjetilaca. Smatram da koncept održivog razvoja trebamo prenijeti i na druge naše destinacije, kako one koje su već afirmisane tako i one koje tek treba uspostaviti.
Šta građani, udruženja i lokalni privrednici mogu očekivati od nove Turističke organizacije, i na koji način mogu postati njeni partneri?
Turizam kao kompleksna djelatnost objedinjuje mnoge sektore, ugostiteljstvo, saobraćaj, trgovinu, kulturu, sport, poljoprivredu i mnoge druge, stoga kako bismo ostvarili viziju daljeg turističkog razvoja Mrkonjić Grad, neophodno je angažovanje svih relevantnih aktera.
Turistička organizacija će kroz različit set aktivnosti raditi na definisanju problema na koje nailaze pružaoci usluga u turizmu, kao i načini i mjere za otklanjanje postojećih prepreka. U sklopu naših redovnih aktivnosti bićemo partneri i pružaćemo podršku kroz promociju smještajnih kapaciteta, povezivanje ponude i tražnje – putem turističkih agencija i turoperatora, promociju na društvenim mrežama, propagandni materijal, podršku prilikom odlaska na sajmove i dr.
Pored gore navedenog Turistička organizacija će pružati informacije građanima kako direktno u prostorijama organizacije, tako i preko društvenih mreža o manifestacijama i događajima koji se održavaju u gradu, a u tom pravcu već je u izradi kalandar manifestacija za 2026.godinu.
Na kraju, kako vidite Mrkonjić Grad u narednih pet do deset godina kada je riječ o turizmu, šta je vaša vizija i krajnji cilj?
Nadam da ćemo uz uvažavanje principa održivog razvoja uspjeti razviti nove turističke destinacije (jezero Bočac, planina Lisina, Rasadnik), a unaprijediti postojeće destinacije (Balkana, Zelenkovac i Pecka), na način koji bi donio poboljšanje životnog standarda lokalnog stanovništva, a od Mrkonjić Grada stvorio prepoznatljivu destinaciju.
