Danska premijerka Mete Frederiksen uputila je oštro upozorenje da bi eventualni američki vojni napad na Grenland predstavljao kraj NATO saveza i urušavanje bezbjednosnog poretka uspostavljenog nakon Drugog svjetskog rata.
U intervjuu za dansku televiziju TV2, Frederiksen je naglasila da prijetnje aktuelnog predsjednika SAD-a Donalda Trampa o preuzimanju Grenlanda treba shvatiti krajnje ozbiljno.
– Ako bi Sjedinjene Američke Države odlučile da vojno napadnu drugu članicu NATO-a, tada sve staje. To bi značilo kraj NATO-a i bezbjednosti kakvu poznajemo od završetka Drugog svjetskog rata – poručila je Frederiksen, dodajući da bi aneksija arktičkog ostrva imala nesagledive posljedice.
Aktuelni predsjednik SAD-a Donald Tramp već duže vrijeme istupa sa stavom da Grenland, autonomna teritorija u sastavu Kraljevine Danske, treba da postane dio Sjedinjenih Američkih Država, nazivajući taj potez „strateškom neophodnošću“. Pri tome nije isključio ni upotrebu sile ili ekonomskog pritiska.
– Grenland nam je potreban zbog nacionalne bezbjednosti – izjavio je Tramp novinarima u predsjedničkom avionu Air Force One, najavivši da će se pitanje Grenlanda intenzivnije razmatrati u narednim mjesecima, bez iznošenja konkretnih detalja.
Zabrinutost u Evropi dodatno je porasla nakon nedavne američke vojne akcije u Venecueli i hapšenja njenog lidera Nikolasa Madura, što je, prema ocjenama evropskih zvaničnika, otvorilo bojazan da bi Vašington mogao krenuti sličnim putem i prema Grenlandu.
U znak podrške Danskoj, lideri niza evropskih zemalja, od nordijskih država do Ujedinjenog Kraljevstva, javno su stali u odbranu prava Grenlanda na samoopredjeljenje.
Premijer Grenlanda Jens-Frederik Nilsen pozvao je Trampa da odustane od planova o aneksiji ostrva.
– Dosta je bilo. Nema više pritisaka, nema insinuacija, nema fantazija o aneksiji. Otvoreni smo za dijalog, ali isključivo kroz odgovarajuće kanale i u skladu s međunarodnim pravom – poručio je Nilsen u objavi na društvenim mrežama.
Sjedinjene Američke Države Grenland smatraju ključnim zbog njegovog strateškog položaja, naročito u kontekstu odbrane od ruskih balističkih raketa, ali i zbog bogatih mineralnih resursa. Krajem decembra, Tramp je imenovao guvernera američke savezne države Luizijane Džefa Lendrija, poznatog zagovornika aneksije Grenlanda, za specijalnog izaslanika SAD-a za ovo ostrvo.
Evropska komisija, skandinavske zemlje i Francuska izrazile su solidarnost sa Grenlandom i Danskom, ponovo potvrđujući podršku principima nacionalnog suvereniteta i teritorijalnog integriteta.
