MRKONJIĆ GRAD – Jedna od istorijskih vijesti koja svjedoči o društvenim i političkim prilikama u Mrkonjić Gradu između dva svjetska rata objavljena je u beogradskom listu „Pravda“ 16. decembra 1932. godine. U tekstu pod naslovom „Motivi ubistva sveštenika Ilije Krpića“ izvještava se o suđenju Nikoli Čuliću, optuženom da je nekoliko mjeseci ranije u Mrkonjić Gradu ubio pravoslavnog sveštenika Iliju Krpića.
Prema tadašnjem novinskom izvještaju, suđenje je 15. decembra nastavljeno u Mrkonjić Gradu. Čulić je bio optužen da je 16. avgusta iste godine, u kafani „Srebrenica“, iz puške ubio sveštenika Krpića.
Drugog dana pretresa saslušavani su svjedoci, a gotovo svi su se, prema pisanju „Pravde“, složili da je optuženi u trenutku ubistva bio u stanju teškog pijanstva.
Da li je ubistvo sveštenika imalo političku pozadinu
Posebnu pažnju tokom suđenja privuklo je svjedočenje Jove Gašića. On je izjavio da vjeruje da je ubistvo moglo imati i političku pozadinu. Prema njegovim riječima, sukob između Čulića i sveštenika Krpića postojao je još od 1925. godine, u vrijeme partijskih borbi, kada su se njih dvojica našla na suprotnim političkim stranama.
Gašić je tvrdio da je Čulić još tada prijetio svešteniku ubistvom, te da je između njih postojao ozbiljan sukob. Naveo je i da je od pojedinih seljaka čuo kako je Čulić prijetio i Krpićevom bratu Dimitriju.
Ljekar i sudija o pijanstvu optuženog
Tokom suđenja razmatrano je i pitanje psihičkog stanja optuženog neposredno nakon ubistva. Ljekar dr Kovačević, koji je Čulića vidio približno tri četvrtine časa poslije događaja, izjavio je da je optuženi i tada bio teško pijan, do mjere za koju je smatrao da je uticala na njegovu sposobnost normalnog rasuđivanja.
Međutim, svjedočenje sudije Sreskog suda Momčilovića bilo je nešto drugačije. On je potvrdio da je Čulić bio pijan, ali je naveo da se optuženi sjećao pojedinih datuma, zbog čega je smatrao da je ipak bio sposoban za određeni stepen rasuđivanja.
Suđenje na licu mjesta, u kafani „Srebrenica“
Zanimljiv je i podatak da je dio pretresa održan upravo u Mrkonjić Gradu, i to na licu mjesta – u kafani „Srebrenica“, gdje se ubistvo dogodilo. Nakon toga sudije su otputovale u Travnik, gdje je suđenje trebalo da bude nastavljeno.
Razlog zbog kojeg su prva dva dana pretresa održana u Mrkonjić Gradu bio je veliki broj svjedoka. Kako svi oni ne bi morali putovati u Travnik, odlučeno je da se dio postupka održi u gradu u kojem se zločin dogodio.
Ovaj novinski zapis iz 1932. godine danas predstavlja vrijedan istorijski izvor za proučavanje svakodnevnog života, političkih podjela i sudske prakse u tadašnjem Mrkonjić Gradu. Istovremeno, slučaj ubistva sveštenika Ilije Krpića pokazuje da su lokalni politički sukobi i lične netrpeljivosti mogli imati ozbiljne, pa i tragične posljedice.
Pročitajte i:
- Poimenični popis žrtava iz Mrkonjić Grada stradalih tokom Drugog svjetskog rata
- Šta vidjeti u Mrkonjić Gradu u jesen: Balkana i Zelenkovac
