Administracija američkog predsjednika Donalda Trampa predstavila je jasnije smjernice politike prema BiH i zapadnom Balkanu, stavljajući u prvi plan stabilnost regiona, ekonomske interese SAD i poštovanje Dejtonskog mirovnog sporazuma.
U dokumentu koji je Stejt department predstavio Kongresu navedeno je da SAD ostaju posvećene stabilnosti zapadnog Balkana, jačanju partnerstava i unapređenju ekonomske i trgovinske saradnje. Posebno je naglašeno da se američki interesi ne mogu ostvarivati u regionu u kojem nema političke stabilnosti.
Prema navodima iz dokumenta, SAD ne podržavaju raspad BiH i ostaju privržene njenom suverenitetu i teritorijalnom integritetu. Dejtonski mirovni sporazum i dalje se navodi kao temelj američke politike prema BiH.
Nova politika dolazi nakon perioda u kojem se u javnosti spekulisalo da li će američka administracija prema BiH i regionu nastaviti raniji kurs ili će doći do značajnijih promjena. Posebnu pažnju izazivalo je pitanje odnosa prema političkim akterima u BiH, kao i prema sankcijama koje su uvedene pojedinim zvaničnicima.
U međuvremenu je stav Vašingtona postao jasniji. Poruka američke administracije je da se ne može dozvoliti destabilizacija BiH, ali i da SAD žele razvijati odnose sa svim stranama u zemlji, uz uvažavanje različitih političkih stavova i interesa.
U dokumentu se ističe da je cilj američke politike promovisanje stabilnosti, suprotstavljanje prijetnjama koje utiču na SAD i region, te povećanje ekonomske saradnje. Rusija i Kina označene su kao geostrateški rivali, dok se djelovanje Rusije u regionu opisuje kao negativan uticaj.
Posebno je primjetno da se u dokumentu manji naglasak stavlja na ranije politike izgradnje nacija i promocije demokratije, a veći na partnerstva zasnovana na konkretnim interesima. Takav pristup u skladu je sa širom spoljnopolitičkom doktrinom Trampove administracije, koja međunarodno angažovanje mjeri kroz direktnu korist za SAD.
Kada je riječ o BiH, navedeno je da SAD ostaju posvećene Dejtonskom mirovnom sporazumu, suverenitetu i teritorijalnom integritetu zemlje. Takođe se ističe da će američka administracija nastaviti da podstiče političke aktere u BiH da izbjegavaju poteze koji mogu izazvati nove podjele ili ugroziti stabilnost.
U dokumentu se ocjenjuje da je američka diplomatija tokom 2025. godine pomogla u prevazilaženju jedne od najozbiljnijih političkih kriza u BiH nakon rata, uz očuvanje pravnog jedinstva i ustavnog poretka zemlje.
Zaključak nove politike je da SAD zapadni Balkan posmatraju prije svega kroz prizmu stabilnosti, bezbjednosti i ekonomskih interesa. Za BiH to znači da Dejtonski sporazum ostaje osnovni okvir američkog djelovanja, dok se od domaćih političkih aktera očekuje da izbjegavaju poteze koji bi mogli narušiti unutrašnju stabilnost i regionalne odnose.
