Dok hiljade Palestinaca pokušavaju da napuste ratom razoreni Pojas Gaze, pojedini egipatski poslovni krugovi ostvaruju ogromne prihode naplaćujući prelazak granice, prevoz i druge usluge ljudima koji pokušavaju da se spasu od rata.
U središtu ove priče nalazi se egipatski biznismen Ibrahim el Organi, pripadnik beduinskog plemena Tarabin sa Sinajskog poluostrva, koji je zahvaljujući poslovnim vezama i saradnji sa državnim strukturama postao jedan od najuticajnijih ljudi u oblasti graničnog prelaza Rafa, između Egipta i Pojasa Gaze.
Francuski list „Mond“ opisao ga je 2024. godine kao nekadašnjeg krijumčara koji je izgradio poslovnu imperiju i uspostavio bliske odnose sa egipatskim vlastima.
Hiljade dolara za izlazak iz Gaze
Prema istraživanju međunarodne novinarske organizacije OCCRP i egipatskog istraživačkog portala SaheehMasr iz 2024. godine, Palestinci su tokom rata bili primorani da plaćaju između 4.500 i 10.000 dolara posrednicima koji su obećavali pribavljanje dozvola za prelazak granice sa Egiptom.
Visina naknada zavisila je od posrednika i okolnosti, a pojedine porodice suočavale su se sa zahtjevima za plaćanje desetina hiljada dolara kako bi svi njihovi članovi mogli da napuste ratom zahvaćeno područje.
Jedna od kompanija koje su se našle u središtu istraživanja jeste „Hala Consulting and Tourism“, povezana sa Ibrahimom el Organijem.
Ova kompanija dio je poslovne grupacije „Organi Group“, koja posluje u građevinarstvu, trgovini, bezbjednosti, transportu i drugim djelatnostima.
Važno je naglasiti da se iznosi od 4.500 do 10.000 dolara odnose na naplate različitih agenata i posrednika, pa se ne mogu svi automatski pripisati zvaničnim naknadama kompanije Hala.
Vlasti u Egiptu negirale su 2024. godine da država ubira dodatne naknade na prelazu Rafa, a tadašnji ministar spoljnih poslova Sameh Shoukry rekao je za Sky News da Egipat ne odobrava naplatu od 5.000 dolara po Palestincu i da će preduzeti mjere da je ukine.
Poslovna imperija izgrađena oko granice
Prema analizi njemačkog Instituta za međunarodnu i bezbjednosnu politiku (SWP), objavljenoj u aprilu 2025. godine, kompanija Hala još od 2017. pruža usluge ubrzavanja procedura za ulazak u Egipat.
Njene aktivnosti obuhvataju pribavljanje potrebnih dokumenata, organizovanje prevoza do Kaira i omogućavanje da se imena putnika nađu na spiskovima koje odobravaju egipatske granične vlasti.
Isti institut navodi vjerodostojne izvještaje prema kojima su Palestinci za ove usluge plaćali i do 5.000 dolara po osobi.
Pored Hale, značajnu ulogu ima i kompanija „Abnaa Sinai“, poznata i kao „Sinovi Sinaja“, koja posluje u oblasti transporta, logistike i građevinarstva.
Uticaj Organijeve poslovne grupacije proizlazi iz njenog položaja u organizovanju kretanja ljudi i robe preko granice, gdje su mogućnosti prelaska strogo ograničene.
Humanitarna tragedija kao poslovna prilika
Posebno problematičan dio ovog poslovnog modela jeste činjenica da visoke naknade pogađaju ljude koji nemaju mnogo izbora.
Palestinske porodice koje pokušavaju da napuste ratnu zonu suočavaju se sa situacijom u kojoj bezbjedan izlazak može zavisiti od njihove sposobnosti da obezbijede nekoliko hiljada dolara po osobi.
Upravo zbog toga istraživači upozoravaju da ograničen pristup graničnim prelazima, uz veliki uticaj pojedinih kompanija i posrednika, stvara uslove za iskorišćavanje očaja civilnog stanovništva.
Slučaj Ibrahima el Organija pokazuje kako se na prostoru pogođenom ratom, humanitarnom katastrofom i ograničenim kretanjem stanovništva razvija izuzetno unosan posao.
Dok Palestinci pokušavaju da pronađu put do bezbjednosti, pojedini poslovni krugovi ostvaruju velike prihode upravo zahvaljujući njihovoj potrebi da napuste razorenu Gazu.
Pročitajte i:
Izvor: OCCRP, Le Monde, SWP, NPR
