BANJALUKA, BIJELJINA – Politička scena Republike Srpske nastavlja da se širi novim strankama i pokretima, dok se istovremeno bilježi kontinuiran pad broja stanovnika. U narednom periodu očekuje se osnivanje još najmanje jedne nove političke partije, a spekuliše se i o mogućem formiranju još jedne, iako Republika Srpska u demografskom smislu bilježi ozbiljne gubitke.
Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, objavljenim prije dva mjeseca, Republika Srpska je u posljednjih desetak godina, po osnovu prirodnog priraštaja i unutrašnjih migracija, izgubila oko 60.000 stanovnika. Koliki je broj onih koji su napustili Srpsku i žive u inostranstvu, u Sloveniji, Austriji, Njemačkoj ili drugim zemljama, zvanično nije utvrđeno.
Uprkos tome, broj političkih stranaka nastavlja da raste, a taj trend nastavljen je i tokom 2026. godine. Iz Bijeljine je potvrđeno da je u toku procedura osnivanja nove političke partije koju pokreće Čedomir Stojanović, poslanik u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH, koji je nedavno napustio Demokratski savez (Demos).
– U dogovoru sa mojim saradnicima i kolegama idemo u novu političku opciju. Želja nam je da se zove Pokret jedinstvena Srpska. To sada predajemo na registraciju u sud – rekao je Stojanović za „Nezavisne novine“.
Stojanović je naveo da nova stranka želi da djeluje kao nezavisna politička opcija, ali da će koaliranje biti neizbježno, te da ostaju na fonu koalicije u kojoj je bio i dok je djelovao u Demosu, uz napomenu da će on biti lider novog političkog subjekta.
Istovremeno, u Banjaluci se sve češće govori o mogućnosti da narodni poslanik Vlado Đajić, nakon smjene sa čela Gradskog odbora SNSD-a u Banjaluci, politički angažman nastavi kroz vlastitu stranku. Iako Đajić ističe da uživa snažnu podršku građana, na direktno pitanje o osnivanju nove partije kratko je odgovorio da o tome ne želi da govori.
Politikolog Nikolina Lozo ocjenjuje da je osnivanje novih političkih stranaka u Republici Srpskoj postalo izražen trend u posljednjih pet godina, te da do toga najčešće dolazi zbog nezadovoljstva unutar postojećih partija.
– Činjenica je da te stranke uglavnom nemaju stvarnu političku moć niti široku podršku birača, što će se pokazati već na izborima u oktobru. Nove partije osnivaju iskusni političari, poput Čedomira Stojanovića, a ranije su to učinili i Jelena Trivić i Igor Radojičić, vjerujući da mogu privući dio birača tradicionalnih partija koje gube podršku – navela je Lozo.
Novinar Đorđe Vujatović smatra da su glasine o osnivanju novih stranaka često povezane sa unutrašnjim odnosima u velikim političkim organizacijama, posebno u izbornoj godini.
– Osnivanje novih stranaka kod nas je često pojava uz blagoslov SNSD-a. Kada god je neka stranka jačala do mjere da može postati prijetnja u raspodjeli resursa, dolazilo je do cijepanja i formiranja novih političkih subjekata, koji su kasnije uglavnom ulazili u koaliciju sa SNSD-om – kaže Vujatović.
On dodaje da zabrinjava činjenica da nove stranke od samog početka raspolažu ozbiljnom organizacijom i logistikom, što, prema njegovim riječima, ukazuje na postojanje značajnih finansijskih sredstava koja ne potiču od samih osnivača.
Dok se politička scena usložnjava, demografski trendovi ostaju nepovoljni, pa se sve češće postavlja pitanje da li rast broja stranaka prati stvarne potrebe građana kojih je, prema zvaničnim podacima, iz godine u godinu sve manje.
