SARAJEVO – Radiotelevizija Bosne i Hercegovine (BHRT) prekinula je emitovanje redovnog programa i upozorila na mogućnost trajnog gašenja javnog servisa, ukazujući na tešku finansijsku i operativnu krizu u kojoj se nalazi.
Iz ove medijske kuće navode da je riječ o upozorenju na posljedice izostanka sistemskog rješenja finansiranja, ističući da bi bez hitne reakcije nadležnih institucija moglo doći do blokade računa i prestanka obavljanja osnovne funkcije javnog servisa.
Prema saopštenju BHRT-a, vijesti će se i dalje emitovati prema dnevnom rasporedu, ali je upozoreno da bi u narednim danima mogao uslijediti trajni prekid emitovanja programa.
BHRT se, kako navode, suočava s najtežom krizom od osnivanja, a već za dva dana ističe rok za izmirenje duga prema Evropskoj radiodifuznoj uniji (EBU), nakon čega bi mogao biti nastavljen izvršni postupak naplate potraživanja uz dugotrajnu blokadu računa.
Istovremeno, protiv javnog servisa vode se brojni sudski i izvršni postupci koji već sada uzrokuju povremene blokade računa i dodatno otežavaju svakodnevno poslovanje.
Prema dostupnim finansijskim podacima, ukupne obaveze BHRT-a iznose približno 100 miliona konvertibilnih maraka. Najveći dio duga odnosi se na poreze i doprinose u iznosu od 56 miliona KM, zatim oko 10 miliona KM po osnovu PDV-a, dok dug prema EBU-u iznosi oko 22 miliona KM. Među obavezama su i oko dva miliona KM prema Elektroprivredi, približno 300.000 KM za plin, te dodatni dugovi prema domaćim dobavljačima.
Istovremeno, BHRT potražuje značajna sredstva po osnovu raspodjele RTV takse. Pokrenuto je više sudskih postupaka protiv Radio-televizije Republike Srpske (RTRS), a ukupan dug RTRS-a prema BHRT-u, prema podacima ove institucije, iznosi više od 104 miliona KM, iako postupci još nisu pravosnažno okončani.
Iz BHRT-a ističu da su ključni problemi sistemske prirode, navodeći da finansiranje javnog servisa jeste definisano zakonom, ali da se njegove odredbe godinama ne provode dosljedno. Poseban problem, kako navode, predstavlja neprovođenje odredbi koje regulišu raspodjelu prihoda od RTV takse, dok RTV taksa nije usklađivana s inflacijom od 2013. godine, a BHRT nema kontrolu nad njenom naplatom i raspodjelom.
Zbog toga su nadležnim institucijama predložene hitne mjere stabilizacije, uključujući obezbjeđenje kreditnih sredstava od 100 miliona KM uz garanciju Vijeća ministara BiH, izdvajanje 25 miliona KM iz budžetskih rezervi ili viška prihoda Regulatorne agencije za komunikacije, te hitno provođenje zakonskih rješenja koja uređuju naplatu RTV takse.
Upozoreno je i da kriza BHRT-a ne pogađa samo javno informisanje, već i komunikacionu infrastrukturu države, budući da ova institucija upravlja mrežom odašiljača i repetitora koju koriste brojne državne institucije, uključujući bezbjednosne i sisteme civilne zaštite.
Istovremeno, spor između BHRT-a i RTRS-a dodatno opterećuje cijeli sistem javnog emitovanja. Kritičari iz Republike Srpske tvrde da je model prema kojem BHRT potražuje sredstva od RTRS-a sporan, navodeći da značajan dio gledalaca u Srpskoj ne prati program državnog javnog servisa, te da se zbog toga dovodi u pitanje opravdanost postojećeg sistema raspodjele RTV takse.
Prema tim ocjenama, dugogodišnji spor između dva emitera nije samo finansijski, već i pitanje uloge, sadržaja i uređivačke politike javnog servisa. Dio političkih predstavnika, analitičara i javnosti iz Republike Srpske smatra da BHRT ne obezbjeđuje ravnomjernu zastupljenost političkih i društvenih perspektiva, što, kako navode, produbljuje nepovjerenje prema državnom javnom servisu.
S druge strane, zagovornici postojećeg sistema naglašavaju da BHRT ima zakonsku obavezu da djeluje kao državni javni servis svih građana Bosne i Hercegovine i da je stabilno finansiranje ključni preduslov za ispunjavanje te funkcije.
Razlika između formalne uloge javnog servisa i političkih interpretacija njegove uloge ostaje jedno od ključnih otvorenih pitanja u raspravi o budućnosti javnog RTV sistema u Bosni i Hercegovini.
Ukoliko u narednim danima ne bude pronađeno hitno finansijsko rješenje, BHRT bi se prvi put mogao suočiti sa scenarijem koji ozbiljno dovodi u pitanje opstanak državnog javnog emitera.
