VAREŠ – Slučaj masovnog trovanja stanovništva olovom u opštini Vareš prerasta u ozbiljan zdravstveni problem, upozoravaju predstavnici udruženja građana i stručnjaci, nakon što su najnoviji rezultati testiranja pokazali prisustvo ovog teškog metala i u krvi djece.
Prema dostupnim podacima, tokom ove sedmice objavljeni su nalazi testiranja za više od 100 stanovnika, koji ukazuju da je problem znatno šireg obima nego što se ranije pretpostavljalo. Prisustvo olova potvrđeno je ne samo kod stanovnika naselja u blizini deponije rudnika kompanije DPM Metali, poput Pržića i Daštanskog, već i kod građana koji žive u centru Vareša.
Najnovija testiranja pokazuju da su kod pojedinih osoba zabilježene koncentracije iznad referentnih vrijednosti, koje zahtijevaju dodatni medicinski nadzor. Posebnu zabrinutost izaziva činjenica da je olovo pronađeno i u nalazima petoro djece mlađe od šest godina.
Stručnjaci iz Instituta za zdravlje i sigurnost hrane Zenica upozoravaju da u ljudskom organizmu ne postoji bezbjedna količina olova, te da je riječ o teškom metalu koji se nakuplja u tijelu i može izazvati dugoročne zdravstvene posljedice.
Prema ranijim ispitivanjima iz decembra prošle godine, prisustvo olova zabilježeno je kod svih 44 tada testirane osobe, dok je kod njih 17 utvrđena vrijednost iznad dozvoljene granice. Naknadna testiranja dodatnih osoba, obavljena u privatnom aranžmanu, potvrdila su zabrinjavajuće rezultate.
U međuvremenu, vršilac dužnosti načelnika opštine Vareš Malik Rizvanović izjavio je da će zdravlje građana biti prioritet, dok je dodatne reakcije izazvala informacija da je kompanija DPM Metali zatražila povećanje koncesione naknade neposredno prije objave novih rezultata testiranja.
Građani pogođenih naselja poručuju da zdravlje nema cijenu i traže hitnu reakciju nadležnih institucija, uključujući detaljnu istragu i preduzimanje mjera zaštite stanovništva. Istovremeno, vlasti Zeničko-dobojskog kantona i Federacije BiH za sada nisu saopštile konkretne korake niti je proglašeno vanredno stanje.
Stručnjaci upozoravaju da trovanje olovom može imati različite simptome, koji se često razvijaju postepeno. Kod odraslih se najčešće javljaju hronični umor, glavobolja, bolovi u stomaku, povišen krvni pritisak, problemi sa koncentracijom i pamćenjem, kao i oštećenja nervnog sistema. Kod djece posljedice mogu biti ozbiljnije, uključujući usporen razvoj, poteškoće u učenju, razdražljivost, gubitak apetita, bolove u stomaku i smanjenje pažnje. Dugotrajna izloženost može dovesti do oštećenja bubrega, jetre i nervnog sistema.
Građani i organizacije civilnog društva zahtijevaju hitno utvrđivanje uzroka zagađenja i preduzimanje mjera kako bi se spriječile dalje zdravstvene posljedice po stanovništvo Vareša.
