Iako dio zapadne javnosti vjeruje da bi odlazak Vladimira Putina sa vlasti mogao otvoriti prostor za demokratskiju i manje konfrontacionu Rusiju, pojedine analize upozoravaju da takva očekivanja možda nisu realna.
Prema tim procjenama, Rusija bi i poslije Putina mogla ostati država sa snažnim autoritarnim sistemom, izraženim geopolitičkim ambicijama i duboko ukorijenjenim nepovjerenjem prema Zapadu.
Putin je više od četvrt vijeka centralna figura ruske politike i jedan od ključnih tvoraca savremene spoljnopolitičke strategije Moskve. Ipak, analitičari upozoravaju da ruski politički sistem ne zavisi isključivo od jednog čovjeka.
Prema njihovom mišljenju, bezbjednosni aparat, državna birokratija i političke elite izgrađeni su tako da mogu nastaviti da funkcionišu i nakon Putinovog odlaska. Ideje o „velikoj Rusiji“, sferama uticaja i suprotstavljanju Zapadu postojale su i prije Putina, zbog čega se procjenjuje da bi i njegov nasljednik mogao nastaviti sličan politički kurs.
Najveće šanse za preuzimanje vlasti, prema ovim analizama, imao bi neko iz postojećeg državnog ili bezbjednosnog aparata. To znači da bi novi ruski lider vjerovatno dolazio iz kruga ljudi povezanih sa vojskom, obavještajnim službama ili sadašnjom političkom elitom.
Za rusku elitu, ključni cilj bio bi očuvanje stabilnosti sistema i izbjegavanje scenarija koji bi podsjećao na raspad Sovjetskog Saveza ili haotične devedesete godine. Zbog toga se ne očekuje brz i radikalan zaokret u unutrašnjoj ili spoljnoj politici.
Rat u Ukrajini dodatno je promijenio rusko društvo i učvrstio anti-zapadni narativ u političkom životu zemlje. Čak i ako se sukob jednog dana zaustavi, njegove posljedice mogle bi godinama oblikovati odnos Rusije prema Evropi i Sjedinjenim Američkim Državama.
Ekonomski izazovi takođe ostaju ozbiljan problem. Rusija se suočava sa posljedicama sankcija, nedostatkom radne snage, visokim vojnim troškovima, inflacijom i sve većom zavisnošću od ratne ekonomije. Istovremeno, Moskva je posljednjih godina sve više oslonjena na Kinu, koja je postala njen najvažniji trgovinski partner.
Jedno od najosjetljivijih pitanja biće i nasljednik vlasti. Mogući prelazni period mogao bi izazvati sukobe unutar ruske elite, posebno između različitih centara moći u bezbjednosnim strukturama, vojsci i ekonomskom sektoru.
Ipak, analitičari smatraju da je malo vjerovatan brz demokratski preokret. Naprotiv, period nakon Putina mogao bi biti nestabilan, jer bi različite grupe pokušavale da očuvaju ili prošire uticaj u sistemu.
Zbog toga se zaključuje da Zapad ne bi trebalo da računa na automatsku promjenu ruske politike nakon Putinovog odlaska. Novi lider mogao bi ostati čvrsto nacionalno orijentisan, posebno ukoliko procijeni da mu je takva politika potrebna za očuvanje vlasti.
Odnosi Rusije i Zapada, prema tim procjenama, vjerovatno će ostati složeni i nakon Putinove ere, bez obzira na to ko jednog dana preuzme vlast u Kremlju.
