BANJALUKA, BIJELJINA – Tokom prošle godine u Republici Srpskoj ugašeno je 506 preduzeća, što je za 58,3 odsto više u odnosu na 2024. godinu, kada je odjavljeno 295 firmi. Sagovornici upozoravaju da svako zatvaranje preduzeća predstavlja ozbiljan udarac za privredu i ekonomiju Srpske.
Prema zvaničnim podacima Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge (APIF), u istom periodu zabilježen je i blagi pad broja novoregistrovanih preduzeća. Prošle godine osnovano je 1.039 firmi, dok je u 2024. godini registrovano 1.023 nova preduzeća.
Kada je riječ o Banjaluci, podaci APIF-a pokazuju da je u prošloj godini prijavljena 501 nova firma, što je više u odnosu na godinu ranije, kada ih je bilo 462. Međutim, istovremeno je zabilježen i rast broja ugašenih preduzeća, kojih je prošle godine bilo 163, dok su u 2024. godini zatvorene 104 firme.
Iz APIF-a navode da ovi pokazatelji ukazuju na oscilacije u poslovnom okruženju, te da se trendovi otvaranja i zatvaranja preduzeća razlikuju u zavisnosti od regije i djelatnosti.
Predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske Zoran Škrebić izjavio je za „Nezavisne novine“ da je smanjenje broja firmi posljedica globalne ekonomske krize.
„Sve se to prenijelo i na Republiku Srpsku i imalo uticaja na smanjenje broja zaposlenih u prerađivačkoj industriji, iako ukupan broj zaposlenih nije značajnije smanjen“, rekao je Škrebić, dodajući da se značajnije promjene ovog trenda ne očekuju ni tokom ove godine.
Prema njegovim riječima, dodatni pritisak na poslovanje predstavlja i rast prosječnih plata, koje su u posljednjih pet godina povećane za 60 do 70 odsto.
„Brz rast troškova ne prati odgovarajući rast produktivnosti“, istakao je Škrebić.
Ekonomista Milenko Stanić ranije je za „Nezavisne novine“ ocijenio da privredne aktivnosti godinama unazad bilježe pad, što se direktno odražava na zatvaranje preduzeća i smanjenje broja zaposlenih.
„To su parametri koji idu jedni sa drugima i svako zatvaranje preduzeća ozbiljan je udarac za privredu i ekonomiju Srpske“, naveo je Stanić.
Komentarišući porast broja novootvorenih firmi u Banjaluci, Stanić ističe da taj podatak ukazuje na koncentraciju stanovništva i privrednih aktivnosti u manjem broju urbanih sredina.
„Banjaluka i Bijeljina zadržavaju određenu privrednu dinamiku, dok manji gradovi i opštine sve više zamiru. To ukazuje na proces ekonomske centralizacije i pražnjenja ostatka Republike Srpske“, zaključio je Stanić.
