Foto: Armin Durgut/Pixsell
Slučaj „Sarajevo safari“, incidenti povezani sa isticanjem zastave sa ljiljanima, kao i nacionalna ikonografija koja je pratila nastup fudbalske reprezentacije BiH, ponovo su otvorili pitanje ko i sa kojim ciljem podstiče političke i nacionalne tenzije u zemlji.
Dio javnosti u Republici Srpskoj i među Hrvatima u BiH zastavu sa ljiljanima ne doživljava kao zajedničko državno obilježje, već kao ratni simbol jedne strane. Uprkos tome, ona se sve češće pokušava silom nametnuti kao opšteprihvaćeni simbol Bosne i Hercegovine, čime se zanemaruje činjenica da se sa njom ne poistovjećuju svi narodi koji u toj zemlji žive.
Sličan problem vidljiv je i oko fudbalske reprezentacije BiH, koja bi trebalo da bude zajednička selekcija svih njenih naroda i građana. Umjesto toga, njene utakmice često postaju prostor za promociju jednostrane ratne i nacionalne simbolike, zbog čega se kod Srba i Hrvata dodatno produbljuje osjećaj da reprezentacija ne pripada i njima.
Istovremeno, iz političkog i medijskog miljea u Sarajevu dolaze sve intenzivnije poruke kojima se ratna prošlost ponovo uvodi u savremene političke odnose. Pojedine kampanje predstavljaju se kao borba za građansku državu, dok se iza takve retorike nerijetko prepoznaje težnja ka dominaciji jednog nacionalnog i političkog koncepta.
Posebno pitanje jeste ko finansira i usmjerava takve propagandne aktivnosti. U javnosti se iznose tvrdnje o uticaju različitih političkih i interesnih centara iz Evropske unije, ali i zemalja poput Irana. Bez konkretnih dokaza takve navode nije moguće predstavljati kao činjenice, ali je legitimno zahtijevati potpunu transparentnost finansiranja organizacija, medija, kampanja i političkih inicijativa koje djeluju u BiH.
Postavlja se i pitanje da li je podizanje nacionalnih tenzija dio strategije za povratak SDA na vlast. Stranka koja je decenijama oblikovala politički život u Sarajevu mogla bi pokušati da kroz atmosferu ugroženosti, ratnu retoriku i homogenizaciju biračkog tijela ponovo ojača svoj politički položaj.
Takva politika predstavlja opasnu igru. Umjesto rješavanja ekonomskih, demografskih i institucionalnih problema, građanima se ponovo nude strah, sukobi i ratne podjele. Političke elite koje od takvog ambijenta imaju korist ne pokazuju interes da tenzije smire, već ih održavaju kao sredstvo političke mobilizacije.
Zbog toga se stiče utisak da rat u političkom smislu nikada nije u potpunosti završen, već da Bosna i Hercegovina već decenijama živi u svojevrsnoj pauzi između starih sukoba i novih kriza. Ukoliko se nastavi sa nametanjem jednostranih simbola, prekrajanjem karaktera zemlje i podizanjem nacionalnih tenzija, takva politika može dodatno ugroziti ionako krhke odnose među narodima.
