Eskalacija sukoba na Bliskom istoku nakon nedavnih napada Sjedinjenih Američkih Država i Izraela na Iran izazvala je ozbiljnu zabrinutost širom Evrope. Napad dronom na britansku vojnu bazu na Kipru, kao i balistička municija ispaljena prema Turskoj, pokazali su da vojna postrojenja zapadnih sila više nigdje nisu potpuno bezbjedna, što je otvorilo pitanje bezbjednosti američkih baza na evropskom kontinentu.
Iran je 28. februara postao meta velike vojne operacije koju su SAD nazvale „Epski bes“. Nakon toga sukob se brzo proširio na širi prostor Bliskog istoka, kada je Teheran u znak odmazde počeo da gađa američke vojne baze i diplomatska predstavništva u regionu. Zbog toga se sada u Evropi postavlja pitanje da li bi američka vojna infrastruktura na Starom kontinentu mogla postati nova meta.
Sjedinjene Američke Države decenijama održavaju snažno vojno prisustvo u Evropi. Procjenjuje se da je na evropskom tlu raspoređeno blizu 70.000 američkih vojnika, od čega se više od polovine nalazi u Njemačkoj. Međutim, usljed novih globalnih bezbjednosnih izazova, strateški fokus sve više se pomjera prema istoku i jugoistoku Evrope, gdje je posljednjih godina značajno ojačano američko vojno prisustvo.
Posebnu pažnju privlače baze na Balkanu i u istočnom Mediteranu. Najpoznatija američka baza u regionu je Bondstil na Kosovu, smještena kod Uroševca. Ovaj kompleks prostire se na oko 955 hektara i može da primi do 7.000 vojnika, a funkcioniše kao samostalan vojni grad sa bolnicom, helikopterskim aerodromom i velikim logističkim kapacitetima.
Grčka je takođe postala ključni partner u američkoj vojnoj strategiji. Baza u zalivu Suda na Kritu predstavlja jedno od najvažnijih uporišta u istočnom Mediteranu. Pored nje, SAD koriste i bazu Larisa, odakle operišu izviđački dronovi MQ-9, kao i bazu Stefanovikio i luku Aleksandropolis, koja je postala važno logističko čvorište za prebacivanje vojne opreme prema istočnom krilu NATO-a. Zbog svog značaja i nedavnog slanja vojne pomoći Kipru, pojedini analitičari smatraju da bi upravo Grčka mogla biti među potencijalnim metama u slučaju šireg sukoba.
U Rumuniji se nalazi protivraketni sistem „Aegis Ashore“ u bazi Deveselu, koji je izgrađen s ciljem zaštite Evrope od balističkih raketa, uključujući i potencijalne prijetnje sa Bliskog istoka. Važna je i vazduhoplovna baza Mihail Kogalničanu na obali Crnog mora.
Američka vojska koristi i više vojnih objekata u Bugarskoj, među kojima su logistički centar Ajtos, vazduhoplovna baza Bezmer i vojni poligon Novo Selo.
Najveći dio američke vojne infrastrukture u Evropi ipak se nalazi u zapadnom dijelu kontinenta. Njemačka je ključni centar američke vojne moći u Evropi sa oko 38.000 vojnika. U Štutgartu je smještena Evropska komanda američke vojske (EUCOM), dok se u bazi Ramštajn nalazi jedan od glavnih centara za vazdušne operacije. U Bavarskoj se nalazi i najveći američki vojni garnizon na svijetu van teritorije SAD.
Italija predstavlja važno pomorsko i vazduhoplovno uporište na Mediteranu. U Napulju je sjedište Američkih pomorskih snaga za Evropu i Afriku i Šeste flote, dok su baze Avijano i Sigonela ključne za vazdušne operacije.
Velika Britanija je domaćin za više od 9.000 američkih vojnika, a baze poput RAF Lejkenhit, RAF Majldenhol i RAF Ferford koriste se za raspoređivanje naprednih borbenih aviona, uključujući i F-22 „Raptor“.
Poljska je posljednjih godina postala jedan od glavnih stubova američke vojne strategije u istočnoj Evropi. U Poznanju se nalazi štab rotacionih snaga u okviru misije „Atlantic Resolve“, dok je u bazi Redžikovo instaliran još jedan sistem „Aegis Ashore“, koji zajedno sa sličnim sistemima u Rumuniji i razaračima u Španiji čini protivraketni štit Evrope.
Važnu ulogu ima i španska pomorska baza Rota, gdje su stacionirani američki razarači opremljeni sistemom „Aegis“.
Turska, kao članica NATO-a, domaćin je za oko 1.600 američkih vojnika. Vazduhoplovna baza Indžirlik i radarska stanica Kurečik predstavljaju strateške tačke u američkom sistemu nadzora i odbrane na jugoistočnom krilu Alijanse.
Manje američko vojno prisustvo postoji i u Belgiji, Holandiji, Portugalu i drugim evropskim državama kroz logističke centre i vazduhoplovna postrojenja.
Kako sukob na Bliskom istoku nastavlja da se produbljuje, evropske zemlje sve pažljivije prate razvoj događaja, svjesne da bi američka vojna infrastruktura na njihovoj teritoriji mogla postati dio šire geopolitičke konfrontacije.
