BANJALUKA – Sjedinjene Američke Države proglasile su libanski, jordanski i egipatski ogranak Muslimanskog bratstva terorističkim organizacijama, navodi se u izvršnoj uredbi broj 14.362. Libanski ogranak označen je kao strana teroristička organizacija, dok je njegov lider Muhamad Favzi Takuši proglašen globalnim teroristom.
Istovremeno, Ministarstvo finansija SAD uvelo je sankcije i egipatskom i jordanskom ogranku Muslimanskog bratstva, uz obrazloženje da su pružali materijalnu podršku Hamasu. Ove mjere dodatno naglašavaju ozbiljnost međunarodnog odnosa prema toj organizaciji, koja je već ranije proglašena terorističkom u više država Bliskog istoka, među kojima su Egipat, Saudijska Arabija, Ujedinjeni Arapski Emirati, Bahrein, kao i u pojedinim zemljama Centralne Azije.
U Evropi je najdalje otišla Austrija, koja je zabranila organizovano djelovanje Muslimanskog bratstva i upotrebu njegovih simbola. Aktivnosti struktura povezanih s ovom organizacijom nalaze se pod pojačanim nadzorom i u Francuskoj, Njemačkoj, Švedskoj i drugim evropskim zemljama, dok se, prema dostupnim podacima, njihovo prisustvo bilježi i u Bosni i Hercegovini.
Stručnjak za bezbjednost Dževad Galijašević izrazio je očekivanje da će američke vlasti dodatno analizirati i djelovanje ogranka Muslimanskog bratstva u BiH. On je naveo da se radi o strukturi koja, prema njegovim riječima, uživa podršku Katara, Saudijske Arabije i Turske, te podsjetio na ulogu pojedinaca povezanih s BiH u terorističkim napadima 11. septembra 2001. godine. Galijašević smatra da postoje indikacije da bi BiH mogla biti predmet šire bezbjednosne analize u kontekstu globalnih prijetnji.
Na slična upozorenja ukazuje i direktor Centra za društveno-politička istraživanja Dušan Pavlović, koji navodi da se radi o dugoročno razvijanoj, dobro umreženoj strukturi. Prema njegovim riječima, djelovanje Muslimanskog bratstva danas se ne odvija kroz otvorene ratne formacije, već kroz političke stranke, vjerske institucije, nevladin sektor i akademsku zajednicu, što im omogućava dugoročan uticaj na zakonodavne procese, obrazovanje i kulturne tokove.
Pavlović podsjeća da korijeni ovih struktura u BiH sežu u sedamdesete godine prošlog vijeka, kroz organizaciju „Mladi muslimani“ i ideje političkog islama, koje su, kako navodi, kasnije integrisane u dio političkog i društvenog života. On ističe tri ključna rizika: institucionalizovani ideološki uticaj, snažnu transnacionalnu povezanost sa centrima u Turskoj i Kataru, te bezbjednosni rizik proistekao iz ranijih ratnih mreža i njihove sposobnosti mobilizacije.
U tekstu se navodi i da su pojedine veze sa Muslimanskim bratstvom bile javno vidljive kroz političke kontakte i simbole, kao i da su pojedini domaći i strani zvaničnici otvoreno komunicirali s predstavnicima ove organizacije.
Posebnu zabrinutost, prema navodima više bezbjednosnih stručnjaka, izaziva postojanje neformalnih grupa i udruženja u Federaciji BiH, koja su formalno registrovana kao sportski ili rekreativni klubovi, ali se, kako tvrde, koriste za ideološku indoktrinaciju i poluvojnu obuku. Ovakve pojave pomenute su i u izvještajima Evropske komisije i Europola, koji upozoravaju na zloupotrebu sporta i onlajn prostora za širenje ekstremističke propagande i vrbovanje mladih.
Muslimansko bratstvo osnovano je 1928. godine u Egiptu, a tokom decenija je, prema ocjenama analitičara, dio njegovih ogranaka prošao kroz proces radikalizacije. U savremenom kontekstu, posebna pažnja usmjerena je na ulogu Turske i političkog islama, što pojedini stručnjaci tumače kao dio šire strategije jačanja regionalnog i međunarodnog uticaja.
Najnovije odluke SAD dodatno su otvorile pitanje bezbjednosnih izazova i uloge transnacionalnih mreža na Balkanu, a sagovornici upozoravaju da bi naredni period mogao donijeti pojačan međunarodni nadzor i političke reakcije u vezi sa djelovanjem ovih struktura u BiH i širem regionu.
